Mikroflora jelitowa jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Pełni funkcje ochronne (Lactobacillus, Bifidobacterium, Bacteroides), immunomodulujące (E.coli, Enterococcus) odżywcze i trawienne.

Bakterie w jelitach i ich główne funkcje

Drobnoustroje jelita grubego eliminują patogeny z organizmu poprzez wytwarzanie licznych substancji o antagonistycznym działaniu takich jak: nadtlenek wodoru, kwasy organiczne, bakteriocyny, diacetyl. Ograniczają możliwość kolonizacji jelita przez patogeny poprzez obniżanie pH, konkurencję o niszę , pokarm i przyleganie do śluzówki jelita (bariera jelitowa), zajmowanie i enzymatyczną modyfikację receptorów dla bakterii chorobotwórczych .

Komórki odpornościowe przewodu pokarmowego stanowią 70% ludzkiego układu immunologicznego. Mikroflora autochtoniczna swoiście z nimi współdziała. Są to jedyne drobnoustroje tolerowane przez organizm. Nie tylko nie są eliminowane przez układ odpornościowy, ale są niezbędne do jego aktywacji i prawidłowego działania.

Mikroflora ta produkuje witaminy: K oraz z grupy B oraz rozkłada resztki pokarmu, w wyniku czego powstają metabolity, które odżywiają i stymulują rozwój komórek nabłonka jelita – kolonocytów, komórek wątroby – hepatocytów oraz tkanek obwodowych.

Bardzo duże znaczenie wykazano zwłaszcza w przypadku kwasu masłowego, który odżywia komórki nabłonka jelita grubego, wpływa na ich dojrzewanie i prawidłowe różnicowanie. Jest bardzo szybko wychwytywany i metabolizowany przez kolonocyty. Najwięcej produkują go bakterie w kątnicy i okrężnicy wstępującej.

Po co jeszcze jest mikroflora przewodu pokarmowego?

Mikroorganizmy jelitowe pozytywnie wpływają na perystaltykę, utrzymanie ciągłości błony śluzowej przewodu pokarmowego, pobudzają wydzielanie mucyn – sacharydów tworzących kleistą warstwę uszczelniającą nabłonek jelita.

Wykazują również korzystny wpływ na metabolizm glukozy, lipidów, gospodarkę elektrolitami: sodem, potasem, wapniem, magnezem i żelazem.

Ważna jest funkcja stymulacji układu immunologicznego przewodu pokarmowego poprzez ciągłe utrzymywanie w stanie gotowości do obrony przed patogennymi mikroorganizmami. Jednocześnie układ ten wykazuje specyficzną tolerancję dla mikroflory autochtonicznej.

Mikroflora działa przeciwnowotworowo poprzez wiązanie mutagenów w przewodzie pokarmowym, rozkład związków potencjalnie rakotwórczych (nitrozoaminy, pirolizaty aminokwasowe), hamowanie wzrostu bakterii syntetyzujących enzymy biorące udział w karcinogenezie, produkcję enzymów niszczących katalizatory zaangażowane w tworzenie karcinogenów.

Równowaga mikroflory jelitowej to podstawa

Drobnoustroje jelitowe w stanie homeostazy występują w określonych proporcjach. Jest to układ dość stabilny, zmienia się pod wpływem silnych czynników (np. leki), a po ustąpieniu czynnika na ogół wraca do typowego stanu. Skład mikroflory jelitowej każdego człowieka zmienia się z wiekiem, np. zmniejsza się ilość Bifidobacterium, a zwiększa ilość Enetrobacteriaceae i Enterococcus. Czynnikami zakłócającymi właściwe proporcje miedzy poszczególnymi szczepami są: nadużywanie leków (antybiotyków, kortykosteroidów) , niewłaściwa dieta, stres.

Facebook